Hướng dẫn kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu rủi ro cao mới nhất 2026

Từ ngày 01/7/2026, hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục mức độ rủi ro cao phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng theo trình tự hoàn toàn mới tại Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Bài viết dưới đây, HP Toàn Cầu hướng dẫn chi tiết từng bước thủ tục, bộ hồ sơ cần chuẩn bị, các mốc thời hạn xử lý và những lỗi doanh nghiệp nhập khẩu hay gặp — để lô hàng của bạn thông quan đúng kế hoạch.

1. Hàng hóa nào phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu theo diện “rủi ro cao”?

Trước hết cần hiểu đúng phạm vi: Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP là quy trình khung do Chính phủ ban hành, áp dụng thống nhất cho hàng hóa rủi ro cao thuộc mọi bộ quản lý ngành, lĩnh vực — không riêng bộ nào. Hàng rủi ro cao là nhóm duy nhất phải kiểm tra nhà nước về chất lượng ngay tại khâu nhập khẩu (tiền kiểm); đối với nhiều nhóm hàng được phân loại ở mức rủi ro trung bình, việc quản lý chủ yếu thực hiện theo hình thức công bố hợp quy trước khi lưu thông theo quy định chuyên ngành. Doanh nghiệp không thực hiện quy trình kiểm tra nhà nước về chất lượng tại khâu nhập khẩu theo Điều 83. Tuy nhiên, cần đối chiếu danh mục và quy định của từng bộ quản lý để xác định chính xác nghĩa vụ áp dụng.

Còn hàng nào là “rủi ro cao” thì do từng bộ ban hành danh mục riêng cho lĩnh vực mình quản lý (kèm mã HS), đồng loạt có hiệu lực từ 01/7/2026. Doanh nghiệp tra mã HS ở danh mục của bộ tương ứng với mặt hàng:

Điểm chung của tất cả các danh mục trên: cùng hiệu lực 01/7/2026, cùng xác định theo mã HS và yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng, và khi mặt hàng thuộc mức rủi ro cao thì trình tự kiểm tra khi nhập khẩu đều chạy theo khung Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP dưới đây. Lưu ý thêm: một số lĩnh vực có luật chuyên ngành riêng (dược, an toàn thực phẩm, thú y – kiểm dịch…) thì việc kiểm tra chuyên ngành còn thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành đó. Vì vậy, bước đầu tiên luôn là xác định mặt hàng của bạn thuộc danh mục của bộ nào và ở mức rủi ro nào — vị trí này quyết định toàn bộ hồ sơ, chi phí và thời gian thông quan.

Tham khảo Danh mục hàng hóa rủi ro cao của tất cả các bộ được tổng hợp tại bài viết: Danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro cao năm 2026 | Chi tiết theo từng bộ quản lý

2. Hai trường hợp thủ tục — xác định đúng ngay từ đầu

Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP chia thủ tục kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu rủi ro cao thành 2 trường hợp, tùy lô hàng của bạn đã có hay chưa có Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định cấp:

2.1. Trường hợp 1: Hàng đã có Giấy chứng nhận hợp quy (khoản 1 Điều 83)

Đây là kịch bản nhanh nhất — về bản chất là kiểm tra hồ sơ. Trình tự 3 bước:

Bước 1 — Nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra tại cơ quan kiểm tra chất lượng, gồm 4 đầu mục:

Bước 2 — Cơ quan kiểm tra xử lý hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ và phù hợp: trong 01 ngày làm việc, cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả kiểm tra đáp ứng yêu cầu chất lượng (Mẫu số 3 Phụ lục VII).

Bước 3 — Thông quan. Doanh nghiệp dùng Thông báo này để hoàn tất thủ tục thông quan với cơ quan hải quan.

2.2. Trường hợp 2: Hàng chưa có Giấy chứng nhận hợp quy (khoản 2 Điều 83)

Trong thực tế, trường hợp này thường gặp khi doanh nghiệp lần đầu nhập khẩu sản phẩm hoặc chưa có Giấy chứng nhận hợp quy cho lô hàng. Trình tự 5 bước:

Bước 1: Nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra (Mẫu số 1) kèm ảnh/bản mô tả hàng hóa, nội dung nhãn chính và mẫu nhãn phụ — chưa cần Giấy chứng nhận hợp quy ở bước này.
Bước 2: Làm thủ tục với cơ quan hải quan để đưa hàng về địa điểm bảo quản theo pháp luật hải quan — hàng không phải nằm chờ tại cảng.
Bước 3: Liên hệ tổ chức chứng nhận được chỉ định để đánh giá phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng. Lưu ý: việc thử nghiệm phải thực hiện tại tổ chức thử nghiệm được chỉ định (khoản 6 Điều 83) — kết quả từ lab không được chỉ định sẽ không được chấp nhận làm căn cứ đánh giá.
Bước 4: Bổ sung Giấy chứng nhận hợp quy để hoàn thiện hồ sơ với cơ quan kiểm tra.
Bước 5: Cơ quan kiểm tra xử lý như Trường hợp 1 — hồ sơ đạt thì ra Thông báo trong 01 ngày làm việc. Sau khi cơ quan kiểm tra ban hành Thông báo đáp ứng yêu cầu chất lượng, doanh nghiệp tiến hành thông quan và đưa hàng lưu thông.

3. Các mốc thời hạn doanh nghiệp cần nắm

Nếu không hoàn thiện hồ sơ đúng hạn, cơ quan kiểm tra sẽ ra Thông báo ghi rõ “Lô hàng không hoàn thiện đầy đủ hồ sơ” gửi cả doanh nghiệp và cơ quan hải quan — ảnh hưởng trực tiếp đến việc thông quan. Trường hợp Giấy chứng nhận hợp quy không phù hợp với quy chuẩn hoặc không khớp hồ sơ lô hàng, hoặc phát hiện dấu hiệu gian lận, thông tin không thống nhất, lô hàng sẽ bị thông báo không đáp ứng yêu cầu chất lượng.

4. Đăng ký kiểm tra ở đâu? Nộp online thế nào?

Theo khoản 4 Điều 83, thủ tục đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu thực hiện trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (NSW) hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc bất khả kháng, việc xử lý thực hiện theo Điều 17 Nghị định 85/2019/NĐ-CP (nộp hồ sơ theo phương thức thay thế).

Lưu ý thực tế giai đoạn hiện nay: trong thời gian Cổng một cửa quốc gia nâng cấp đáp ứng quy định mới, một số bộ hướng dẫn đăng ký tạm thời qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc theo hướng dẫn trực tiếp của cơ quan kiểm tra (ví dụ với hàng thuộc Bộ KH&CN: khoản 4 Điều 7 Thông tư 36/2026/TT-BKHCN). Cơ quan kiểm tra cụ thể do từng bộ phân công theo lĩnh vực, vì vậy doanh nghiệp nên xác nhận kênh nộp và đầu mối tiếp nhận với cơ quan kiểm tra tại địa bàn trước khi hàng về để tránh nộp nhầm hệ thống.

5. Năm lỗi khiến lô hàng rủi ro cao chậm thông quan — và cách phòng trước

1. Xác định sai tầng rủi ro: nhầm hàng Phụ lục II sang Phụ lục I (tốn chi phí chứng nhận không cần thiết) hoặc ngược lại (thiếu chứng từ khi hàng về). Cần tra mã HS theo danh mục mới trước khi ký hợp đồng ngoại thương.
2. Giấy chứng nhận hợp quy theo lô nhưng thiếu thông tin lô: thiếu số tờ khai, hóa đơn, khối lượng — hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, mất thêm nhiều ngày.
3. Nhãn chính thiếu nội dung nhưng không chuẩn bị nhãn phụ: đây là lỗi phổ biến nhất; quy định cho phép khắc phục trong 05 ngày làm việc nhưng chủ động chuẩn bị từ đầu vẫn nhanh và an toàn hơn.
4. Thử nghiệm tại tổ chức không được chỉ định: kết quả không được chấp nhận, phải test lại từ đầu — mất cả chi phí lẫn thời gian.
5. Đưa hàng về kho bảo quản rồi bán ra trước khi có Thông báo đạt: vi phạm khoản 5 Điều 83, rủi ro xử phạt và thu hồi hàng hóa.

6. HP Toàn Cầu hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu như thế nào?

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hàng rủi ro cao có được đưa về kho riêng trong khi chờ kết quả kiểm tra không?
Có. Doanh nghiệp làm thủ tục với cơ quan hải quan để đưa hàng về địa điểm bảo quản theo pháp luật hải quan (khoản 2, 3 Điều 83). Tuy nhiên hàng chỉ được thông quan và lưu thông sau khi có Thông báo kết quả kiểm tra đáp ứng yêu cầu chất lượng.

Hồ sơ đầy đủ thì bao lâu có kết quả kiểm tra?
01 ngày làm việc kể từ ngày hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả theo Mẫu số 3 Phụ lục VII Nghị định 37/2026/NĐ-CP.

Kết quả thử nghiệm từ phòng lab nước ngoài có dùng được không?
Với hàng rủi ro cao, việc thử nghiệm phải thực hiện tại tổ chức thử nghiệm được chỉ định theo quy định pháp luật Việt Nam (khoản 6 Điều 83). Doanh nghiệp nên xác nhận danh sách tổ chức được chỉ định cho quy chuẩn tương ứng trước khi test.

Nhãn hàng thiếu nội dung thì lô hàng có bị từ chối ngay không?
Không. Cơ quan kiểm tra cho phép khắc phục trong tối đa 05 ngày làm việc; chỉ khi không khắc phục được mới ra Thông báo không đáp ứng yêu cầu về nhãn (điểm b khoản 1 Điều 83).

Giấy chứng nhận hợp quy cấp trước 01/7/2026 còn dùng được không?
Còn. Giấy chứng nhận hợp quy đã cấp trước 01/7/2026 tiếp tục có giá trị nếu vẫn còn thời hạn và đáp ứng quy định chuyển tiếp.

Nguồn tham chiếu đã kiểm chứng (07/2026): Nghị định 37/2026/NĐ-CP (congbao.chinhphu.vn; vanban.chinhphu.vn); TT 36/2026/TT-BKHCN (thuvienphapluat.vn; tcvn.gov.vn; mst.gov.vn); TT 33/2026/TT-BCT và TT 34/2026/TT-BCT (moit.gov.vn; logistics.gov.vn); TT 27/2026/TT-BNNMT (nongnghiepmoitruong.vn); TT 41/2026/TT-BXD và TT 49/2026/TT-BXD (moc.gov.vn); TT 26/2026/TT-BYT (vanban.chinhphu.vn); TT 27, 28/2026/TT-BYT (thuvienphapluat.vn; vasep.com.vn); TT 125/2026/TT-BCA; Nghị định 85/2019/NĐ-CP. Bài viết cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng; vui lòng liên hệ HP Toàn Cầu để được tư vấn theo hồ sơ cụ thể.

Công ty TNHH HP Toàn Cầu

Nhà cung cấp Dịch vụ Vận chuyển quốc tế, thủ tục hải quan và giấy phép XNK

• Địa chỉ: Số 13, LK3 – NO03 – Khu đô thị Văn Khê – Phường Hà Đông – Hà Nội
• Website: hptoancau.com
• Email: info@hptoancau.com
• Điện thoại: 024 3 73008608 / Hotline: 0886115726 – 0984870199
• Chi tiết đầu mục dịch vụ do HP Toàn Cầu cung cấp, xem bài viết Bảng tổng hợp dịch vụ HP Toàn Cầu

Lưu ý

• Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, trước khi sử dụng, bạn nên liên lạc HP Toàn Cầu để update nội dung mới nhất (nếu có).
• HP Toàn Cầu giữ bản quyền với bài viết và không đồng ý đơn vị khác sao chép, sử dụng bài viết của HP Toàn Cầu vì mục đích thương mại.
• Mọi sự sao chép không có thỏa thuận với HP Toàn Cầu (kể cả có ghi dẫn chiếu website hptoancau.com) có thể dẫn đến việc chúng tôi claim với Google và các bên liên quan.