Thuế chống bán phá giá đối với hàng nhập khẩu

Tác giả: Đội ngũ nghiệp vụ HP Toàn Cầu · Cập nhật: tháng 6/2026

Thuế chống bán phá giá là gì?

Khi tính giá tính thuế TTĐB và GTGT, ta luôn thấy một thành phần đặt trong ngoặc: “thuế nhập khẩu bổ sung (nếu có)”. Thuế chống bán phá giá là một trong ba sắc thuế tạo nên khoản đó (cùng với thuế chống trợ cấp và thuế tự vệ).

Theo Điều 4 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, thuế CBPG là thuế nhập khẩu bổ sung áp dụng khi hàng nhập khẩu bán phá giá tại Việt Nam — tức giá xuất khẩu thấp hơn giá thông thường — gây ra hoặc đe dọa gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước. Đây không phải sắc thuế áp đại trà; nó chỉ áp cho những mặt hàng cụ thể, từ những quốc gia (thậm chí nhà sản xuất) cụ thể.

Với nhân viên XNK, rủi ro lớn nhất là bị động: một mặt hàng đang nhập bình thường, bỗng một ngày bị áp thuế CBPG vài chục phần trăm, làm đội giá vốn và phá vỡ kế hoạch giá. Đây là bài thuộc cụm thuế khi nhập khẩu hàng hóa.

Đặc trưng của thuế chống bán phá giá

Điểm phân biệt CBPG với hai sắc thuế phòng vệ còn lại nằm ở nguyên nhân: CBPG xử lý hành vi của doanh nghiệp (bán giá thấp bất thường), khác với chống trợ cấp (xử lý hành vi trợ cấp của nhà nước nước xuất khẩu) và tự vệ (chỉ cần nhập khẩu tăng đột biến, không cần lỗi của ai). Vì vậy CBPG áp theo từng nước, thậm chí từng nhà sản xuất bị điều tra — không áp chung cho mọi xuất xứ như tự vệ.

Cả ba sắc thuế phòng vệ chỉ được áp sau khi điều tra và căn cứ kết luận điều tra (Điều 12–14 Luật 107/2016). Điều kiện chung gồm hai vế: (1) xác định cụ thể có hành vi bán phá giá; và (2) hành vi đó gây ra hoặc đe dọa thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước. Ngoài thuế chính thức, trong quá trình điều tra Bộ Công Thương có thể áp thuế tạm thời (ví dụ 120 ngày) để ngăn thiệt hại tiếp diễn.

Ai quyết định, ai thu — và tra cứu ở đâu

Đây là nhóm thuế có cơ chế ban hành đặc thù, khác hẳn thuế NK hay GTGT:

• Điều tra: Cục Phòng vệ thương mại (thuộc Bộ Công Thương), theo Luật Quản lý ngoại thương 2017.
• Quyết định áp thuế: Bộ Công Thương ban hành bằng các Quyết định của Bộ trưởng (ví dụ Quyết định số …/QĐ-BCT).
• Kê khai, thu, nộp: cơ quan hải quan thực hiện thu tại khâu nhập khẩu; người khai tự kê khai và nộp.

Thuế chống bán phá giá trong chuỗi tính thuế

Vì là “thuế nhập khẩu bổ sung”, CBPG đứng ngay sau thuế nhập khẩu trong chuỗi và được cộng vào cơ sở tính của các sắc thuế phía sau:

Cụ thể: Giá tính thuế TTĐB = Trị giá tính thuế NK + Thuế NK + Thuế CBPG; và khoản CBPG cũng nằm trong cơ sở tính GTGT. Thuế CBPG thường tính theo tỷ lệ phần trăm trên trị giá tính thuế nhập khẩu, nhưng cũng có vụ việc áp theo mức tuyệt đối — mức cụ thể nằm trong từng quyết định của Bộ Công Thương.

Ví dụ thực tế — Quyết định 228/QĐ-BCT (kính nổi không màu)

Quyết định 228/QĐ-BCT ngày 30/01/2026 áp thuế CBPG tạm thời với một số sản phẩm kính nổi không màu xuất xứ từ Indonesia và Malaysia (mã HS 7005.29.20 và 7005.29.90). Đặc điểm đáng chú ý: thuế CBPG không áp một mức chung cho cả nước, mà theo từng nhà sản xuất/xuất khẩu bị điều tra.

Mức thuế dao động từ 15,17% đến 63,39% tùy nhà sản xuất — chênh lệch rất lớn. Doanh nghiệp nhập đúng nhà sản xuất có mức thấp sẽ có lợi thế giá rõ rệt so với nhập từ “tổ chức, cá nhân khác” (mức cao nhất). Thuế tạm thời này có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ban hành và áp dụng trong 120 ngày.

Khi xác định mức thuế, cơ quan hải quan kiểm tra theo trình tự: (1) chứng từ chứng nhận xuất xứ — nếu xuất xứ từ nước khác (không phải Indonesia/Malaysia) thì không phải nộp CBPG; nếu không nộp được chứng từ xuất xứ thì áp mức cao nhất; (2) tên nhà xuất khẩu trên hợp đồng/hóa đơn — nếu khớp đúng thì áp mức tương ứng của nhà sản xuất đó.

Khung pháp lý

Danh mục các quyết định áp thuế phòng vệ thương mại đang hiệu lực — được cập nhật tại: Danh mục văn bản pháp luật xuất nhập khẩu → mục Các biểu thuế khi nhập khẩu.

Câu hỏi thường gặp