Tổng quan về các bên tham gia trong chuỗi Xuất nhập khẩu
Mục Tiêu Bài Học (Mục tiêu cho Học viên)
- Nắm được khái niệm Chuỗi cung ứng (Supply Chain) để đặt hoạt động XNK vào đúng bối cảnh.
- Xác định được các nhóm chủ thể cốt lõi và vai trò chính của họ trong một lô hàng XNK.
- Hiểu được mối quan hệ logic và sự tương tác giữa các bên để kiểm soát luồng hàng hóa và chứng từ.
Phần 1: Khung Bối Cảnh – Xuất nhập khẩu trong Chuỗi Cung Ứng
Hoạt động Xuất Nhập Khẩu (XNK) không phải là một quy trình độc lập mà là một mắt xích không thể thiếu trong Chuỗi Cung Ứng (Supply Chain) toàn cầu. Nó đóng vai trò là cánh cửa pháp lý và vật lý để hàng hóa vượt qua biên giới, kết nối Nhà sản xuất (người bán) và Khách hàng cuối cùng (người mua) ở các quốc gia khác nhau.
- Logic: Kiểm soát XNK chính là kiểm soát sự thông suốt của chuỗi cung ứng, tránh gián đoạn sản xuất và tăng chi phí.
Phần 2: Phân loại 6 Nhóm Chủ thể Cốt lõi và Vai trò
Trong mỗi giao dịch, có 6 nhóm chủ thể chính tham gia. Việc quản lý rủi ro đòi hỏi phải hiểu rõ trách nhiệm và sự tương tác của từng nhóm:
2.1. Nhóm Chủ hàng (The Principal): Người chịu rủi ro cuối cùng
| Chủ thể | Vai trò cốt lõi |
| Bên Xuất khẩu (Seller/Shipper) | Bán hàng, chuẩn bị hàng hóa. Lập Chứng từ Thương mại và thực hiện nghĩa vụ giao hàng theo điều kiện Incoterms đã thỏa thuận. |
| Bên Nhập khẩu (Buyer/Consignee) | Mua hàng, nhận hàng. Thực hiện các nghĩa vụ nhập khẩu (bao gồm Thông quan và Nộp thuế) tại nước nhập khẩu TÙY THUỘC vào điều kiện Incoterms đã thỏa thuận.
Lưu ý: dù Incoterms phân bổ chi phí/rủi ro, nghĩa vụ pháp lý với Hải quan đôi khi vẫn phụ thuộc luật nước nhập (ai đứng tên tờ khai, điều kiện giấy phép, ủy quyền… |
2.2. Nhóm Vận tải & Logistics (The Movers): Người quản lý sự dịch chuyển và chuỗi cung ứng
| Chủ thể | Vai trò (Dịch vụ) cốt lõi |
| Hãng Vận tải (Carrier) | Chịu trách nhiệm trực tiếp vận chuyển chính (Line Haul) bằng tàu hoặc máy bay; quản lý an toàn hàng hóa trên tuyến; phát hành Master Bill (Vận đơn chủ). |
| Công ty Logistics (Forwarder) | Tổ chức và quản lý trọn gói (End-to-End) quá trình XNK, bao gồm:
Forwarder có thể phát hành HBL/House AWB (khi gom hàng hoặc đứng vai trò NVOCC). Trên chứng từ, Shipper/Consignee có thể là forwarder (khác với “principal” là người chịu rủi ro cuối cùng). |
| Công ty Quản lý Cảng/Terminal | Quản lý cơ sở hạ tầng tại cửa khẩu (Cảng, Bãi Container, Kho CFS). Chịu trách nhiệm Nâng/hạ, lưu trữ hàng hóa, và tính phí liên quan (nâng/hạ, lưu bãi/storage, CFS stuff/unstuff…). |
2.3. Nhóm Tài chính (The Financiers): Người quản lý luồng tiền và hỗ trợ tín dụng
| Chủ thể | Vai trò (Dịch vụ) cốt lõi |
| Ngân hàng | Quản lý luồng tiền quốc tế và cung cấp các giải pháp tài chính, bao gồm:
• Thanh toán: Thực hiện chuyển tiền (T/T), đóng vai trò Trung gian đảm bảo (giúp quản lý rủi ro) trong các phương thức L/C và Nhờ thu. • Hỗ trợ Tín dụng: Cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại (Trade Finance), như cho vay ngắn hạn, mở L/C trả chậm, hoặc chiết khấu bộ chứng từ. |
2.4. Nhóm Bảo hiểm (The Insurers): Người quản lý rủi ro vật chất
| Chủ thể | Vai trò (Dịch vụ) cốt lõi |
| Công ty Bảo hiểm | Cung cấp:
• Bảo hiểm Hàng hóa (Cargo Insurance) cho Chủ hàng. • Bảo hiểm Trách nhiệm (Liability Insurance) cho các công ty dịch vụ như Hãng Vận tải và Công ty Logistics. |
2.5. Nhóm Pháp lý & Tuân thủ (The Regulators): Người kiểm soát luật pháp và tuân thủ
| Chủ thể | Vai trò (Dịch vụ) cốt lõi |
| Cơ quan Hải quan | Thực hiện giám sát, kiểm tra hàng hóa và hồ sơ XNK; Thu thuế (NK, XK, VAT, TTĐB); ra quyết định Thông quan (Phân luồng) và thực hiện Kiểm tra Sau Thông quan (KTSQ). |
| Cơ quan Chuyên ngành | Quản lý theo từng lĩnh vực (Ví dụ: Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp, Bộ Công Thương). Thực hiện kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, an toàn thực phẩm, và cấp phép cho hàng hóa nhập khẩu/xuất khẩu có điều kiện. |
| Quản lý Thị trường/công an khu vực … | Kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa, tem nhãn, nguồn gốc, và sự tuân thủ quy định trong quá trình lưu thông trên thị trường nội địa (sau khi hàng đã rời khỏi cửa khẩu). |
2.6. Nhóm Dịch vụ & Môi giới (The Support): Người cung cấp hỗ trợ chuyên biệt
| Chủ thể | Vai trò (Dịch vụ) cốt lõi |
| Công ty Giám định/Kiểm định | Đánh giá độc lập về Chất lượng, số lượng, và tình trạng hàng hóa theo yêu cầu của hợp đồng hoặc quy định (Ví dụ: kiểm tra hàng có đạt tiêu chuẩn hay không trước khi giao hàng). |
| Người Môi giới/Broker Thương mại | Tìm kiếm nguồn hàng, kết nối người mua và người bán, đại diện đàm phán hợp đồng, và hưởng hoa hồng (commission) trên giá trị giao dịch. |
Phần 3: Logic Tương tác
3.1. Quan hệ hợp đồng (Contract Map): Ai ký hợp đồng với ai?
Việc quản lý XNK bắt đầu từ việc hiểu rõ các mối quan hệ pháp lý và hợp đồng giữa các bên:
- Bên Mua (Buyer) ↔ Bên Bán (Seller): Hợp đồng Mua bán Quốc tế (Sales Contract).
- Chủ hàng (Principal) ↔ Công ty Logistics (Forwarder): Thỏa thuận Cung cấp Dịch vụ (Service Agreement).
- Công ty Logistics (Forwarder) ↔ Hãng Vận tải (Carrier): Thỏa thuận thuê chỗ (Booking/Slot agreement)
- Chủ hàng (Principal) ↔ Công ty Bảo hiểm (Insurer): Hợp đồng Bảo hiểm (Insurance Policy/Certificate).
- Bên Mua/Bán ↔ Ngân hàng (Bank): Thỏa thuận Thanh toán/Tín dụng (T/T, L/C, Collection/Trade Finance).
3.2. Kiểm soát 3 Luồng Cốt lõi
Mục tiêu của Quản lý XNK là đảm bảo 3 luồng hoạt động song song và đồng bộ. Chỉ cần một luồng bị tắc nghẽn, cả quy trình sẽ đình trệ và phát sinh chi phí phạt.
- Luồng Hàng hóa (Goods Flow): Sự dịch chuyển vật lý.
- Luồng Chứng từ (Document Flow): Luồng thông tin pháp lý (Invoice, B/L, C/O, Tờ khai). Vận đơn là chìa khóa để kiểm soát hàng hóa.
- Luồng Tiền (Money Flow): Thanh toán từ người mua sang người bán.
Tư duy cốt lõi (Logic cho Quản lý): Luôn đảm bảo Luồng Chứng từ và Luồng Tiền được xử lý chính xác và kịp thời để kiểm soát và giải phóng Luồng Hàng hóa khỏi cảng, tránh phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi (DEM/DET) và phạt chậm.
Chọn HP Toàn Cầu làm đơn vị logistics xuất nhập khẩu của bạn?
HP Toàn Cầu là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực giao nhận quốc tế tại Việt Nam
Công ty TNHH HP Toàn Cầu
Nhà cung cấp Dịch vụ Vận chuyển quốc tế và thủ tục hải quan
Địa chỉ: Số 13, LK3 – NO03 – Khu đô thị Văn Khê – Phường Hà Đông – Hà Nội
Website : hptoancau.com
Email: info@hptoancau.com
Điện thoại: 024 3 73008608/ Hotline:08 8611 5726
hoặc yêu cầu báo giá theo link
Hãy liên lạc ngay với HP Toàn Cầu nếu bạn muốn được tư vấn về thuế nhập khẩu hoặc thủ tục nhập khẩu Phấn trang điểm hay để nhận báo giá, dự toán thời gian vận chuyển
Lưu ý:
– Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, trước khi sử dụng, bạn nên liên lạc HP Toàn Cầu để update nội dung cập nhật mới nhất(nếu có)
– HP Toàn Cầu giữ bản quyền với bài viết và không đồng ý đơn vị khác sao chép, sử dụng bài viết của HP Toàn Cầu vì mục đích thương mại
– Mọi sự sao chép không có thỏa thuận với HP Toàn Cầu (kể cả có ghi dẫn chiếu website hptoancau.com) có thể dẫn đến việc chúng tôi claim với google và các bên liên quan.
Tiếng Việt
English
简体中文 






